پلوتارخ ( مترجم : كسروى )
55
ايرانيان و يونانيان به روايت پلوتارخ ( فارسي )
هم فرمان داده بودند كه نمايندگانى كه در مجلس شورى رو به سوى دريا مىنشينند روى آنان به سوى خشكى برگردانيده شود . مقصودشان فهمانيدن آن بود كه فرمانروايى دريايى خود بنياد دموكراسى « 1 » مىباشد ولى دستههاى برزگر چندان دشمنى با آيين اوليگارشى « 2 » ندارد . بارى ثميستوكليس در راه برترى دريايى آتنيان كوشش دريغ نمىداشت و در اين باره انديشههاى ديگرى نيز داشت . از جمله اينكه چون خشايار شاه از يونان بيرون رفت و كشتيهاى جنگى يونانيان براى گزاردن زمستان به بندر پاگاساى « 3 » درآمدند ثميستوكليس در يك گفتارى كه به مردم مىنمود چنين گفت : من انديشهاى كردهام كه نتيجه آن بهرهمندى شما و آسودگىتان خواهد بود . ولى يك انديشهايست كه نبايد آن را آشكارا و براى همه باز كنم . آتنيان پاسخ دادند كه آن انديشه را تنها به آريستيديس باز نمايد كه هرگاه او پسنديد به كار ببندد و گرنه به كار نبندد و چون ثميستوكليس با آريستيديس گفتگو كرد كه مىخواهد كشتيهاى يونانيان را كه در بندر پاگاساى است آتش زند آريستيديس بيرون آمده به مردم گفت انديشهاى كه ثميستوكليس انديشيده تدبير بسيار سياسى ولى بسيار ناآبرومندانهاى است از اين جهت آتنيان دستور به ثميستوكليس دادند كه از آن انديشه باز گردد . در شوراى عمومى آمفيكتواونيك « 4 » چون لاكيدومنيان چنين پيشنهاد كردند كه شهرهايى كه در جنگ با ايرانيان همدست نبودند و شركتى در جنگ نكردهاند نمايندگان ايشان از شورى بيرون رانده شوند ، ثميستوكليس از آن ترسيد كه اگر نمايندگان تسالى و ثبيس و آرگوس « 5 » و ديگران از شورى بيرون روند اختيار رأيها به دست اسپارتيان خواهد افتاد و بدينسان هر چه دلخواه ايشان است پيشرفت خواهند داد . از اين جهت به هوادارى نمايندگان آن شهرها برخاست و مقصود خود را پيش برده رأى نمايندگان را برگردانيد .
--> ( 1 ) . مقصود از دموكراسى آنكه اختيار حكمرانى در دست همگى توده باشد كه هر كسى را سزاوار و شايسته دانستند رشته فرمانروايى را به دست او بدهند . ( 2 ) . اوليگارشى آنگونه حكمرانى است كه اختيار نه در دست توده بلكه در دست يك دسته از بزرگان باشد . ( 3 ) . Pagasae ( 4 ) . Amphictyonic يك گونه شوراى عمومى كه يونانيان داشتهاند و در زمينه كارهاى سراسر يونان به شور مىپرداختند . ( 5 ) . Argos